ವ್ಯಾಕರಣ ನಿಯಮಗಳು · Grammar Rules
ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣದ 122 ನಿಯಮಗಳು — ಪ್ರಕರಣ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ। 122 rules of Kannada grammar, organised by topic.
ಸಂಧಿ ಪ್ರಕರಣ
- ಸ್ವರದ ಮುಂದೆ ಸ್ವರ ಬಂದಾಗ ಮೊದಲ ಸ್ವರ ಲೋಪವಾದರೆ ಅದು ಲೋಪಸಂಧಿ।ಮಾತು + ಇಲ್ಲ = ಮಾತಿಲ್ಲ; ಊರು + ಅಲ್ಲಿ = ಊರಲ್ಲಿ।When a vowel meets a vowel and the first is dropped, it is lopa-sandhi.
- ಸ್ವರಗಳ ನಡುವೆ ಯ್ ಅಥವಾ ವ್ ಆಗಮವಾದರೆ ಅದು ಆಗಮಸಂಧಿ।ಮನೆ + ಅಲ್ಲಿ = ಮನೆಯಲ್ಲಿ; ಗುರು + ಅನ್ನು = ಗುರುವನ್ನು।When y or v is inserted between vowels, it is āgama-sandhi.
- ಎರಡು ಅಕ್ಷರಗಳು ಕಾಲವಿಳಂಬವಿಲ್ಲದೆ ಸೇರುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಧಿ ಎಂದು ಹೆಸರು।ಮನೆ + ಒಳಗೆ = ಮನೆಯೊಳಗೆ।Sandhi is the joining of two sounds without any pause between them.
- ಕನ್ನಡ ಸಂಧಿಗಳು ಲೋಪ, ಆಗಮ, ಆದೇಶ ಎಂದು ಮೂರು ವಿಧ।ಊರಲ್ಲಿ (ಲೋಪ); ಮನೆಯಲ್ಲಿ (ಆಗಮ); ಮಳೆಗಾಲ (ಆದೇಶ)।Native Kannada sandhis are of three kinds: elision, insertion, and substitution.
- ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ಬಾರದಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಲೋಪಸಂಧಿ ಮಾಡಬೇಕು।ಮಾತು + ಆಡು = ಮಾತಾಡು; ಬೇರೆ + ಒಬ್ಬ = ಬೇರೊಬ್ಬ।Lopa-sandhi applies only when dropping the vowel does not damage the meaning.
- ಇ, ಈ, ಎ, ಏ, ಐ ಎಂಬ ಸ್ವರಗಳ ಮುಂದೆ ಸ್ವರ ಬಂದರೆ ಯ್ ಕಾರ ಆಗಮವಾಗುತ್ತದೆ।ಕೆರೆ + ಅಲ್ಲಿ = ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ; ಹುಡುಗಿ + ಅನ್ನು = ಹುಡುಗಿಯನ್ನು।After front vowels (i, ī, e, ē, ai) the glide y is inserted before a following vowel.
- ಅ, ಆ, ಉ, ಊ, ಒ, ಓ ಎಂಬ ಸ್ವರಗಳ ಮುಂದೆ ಸ್ವರ ಬಂದರೆ ವ್ ಕಾರ ಆಗಮವಾಗುತ್ತದೆ।ಮಗು + ಅನ್ನು = ಮಗುವನ್ನು; ಮಗು + ಇಗೆ = ಮಗುವಿಗೆ।After back vowels (a, ā, u, ū, o, ō) the glide v is inserted before a following vowel.
- ಒಂದು ವ್ಯಂಜನದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಬೇರೊಂದು ವ್ಯಂಜನ ಬಂದರೆ ಅದು ಆದೇಶಸಂಧಿ।ಮಳೆ + ಕಾಲ = ಮಳೆಗಾಲ; ಬೆಟ್ಟ + ತಾವರೆ = ಬೆಟ್ಟದಾವರೆ।When one consonant is replaced by another at the junction, it is ādeśa-sandhi.
- ಆದೇಶಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಪದದ ಆದಿಯ ಕ ಕಾರಕ್ಕೆ ಗ ಕಾರ ಆದೇಶವಾಗುತ್ತದೆ।ಮಳೆ + ಕಾಲ = ಮಳೆಗಾಲ; ಹೊಸ + ಕನ್ನಡ = ಹೊಸಗನ್ನಡ।Initial k of the second member becomes g in ādeśa-sandhi.
- ಆದೇಶಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಪದದ ಆದಿಯ ತ ಕಾರಕ್ಕೆ ದ ಕಾರ ಆದೇಶವಾಗುತ್ತದೆ।ಬೆಟ್ಟ + ತಾವರೆ = ಬೆಟ್ಟದಾವರೆ।Initial t of the second member becomes d in ādeśa-sandhi.
- ಆದೇಶಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಪದದ ಆದಿಯ ಪ ಕಾರಕ್ಕೆ ಬ ಕಾರ ಆದೇಶವಾಗುತ್ತದೆ।ಕಣ್ + ಪನಿ = ಕಂಬನಿ।Initial p of the second member becomes b in ādeśa-sandhi.
- ಸಂಧಿ ಮಾಡದೆ ಪದಗಳನ್ನು ಇದ್ದಂತೆಯೇ ಉಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಕೃತಿಭಾವ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ।ಅಮ್ಮಾ ಇಲ್ಲಿ ಬಾ; ಅಣ್ಣಾ ಓಡು।Leaving the words unjoined (especially after vocatives) is called prakṛtibhāva.
- ಸಂಬೋಧನೆ ಮತ್ತು ಭಾವಸೂಚಕ ಅವ್ಯಯಗಳ ಮುಂದೆ ಸಂಧಿ ಮಾಡಬಾರದು।ಅಯ್ಯೋ ಎಂದನು; ಗುರುವೇ ಇದನ್ನು ನೋಡಿ।No sandhi is made after vocatives and interjections.
- ವಿಭಕ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಯ ಸೇರುವಾಗ ಸಂಧಿ ನಿತ್ಯ; ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪದಗಳ ನಡುವೆ ವಿಕಲ್ಪ।ಮನೆ + ಅನ್ನು = ಮನೆಯನ್ನು (ನಿತ್ಯ); ಮನೆ ಒಳಗೆ / ಮನೆಯೊಳಗೆ (ವಿಕಲ್ಪ)।Sandhi is obligatory before case suffixes but optional between separate words.
- ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಂಧಿಗಳು ಕನ್ನಡದ ತತ್ಸಮ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ।ದೇವಾಲಯ, ಸೂರ್ಯೋದಯ, ಅತ್ಯಂತ — ಎಲ್ಲವೂ ತತ್ಸಮ ಪದಗಳು।Sanskrit sandhis appear in Kannada only inside tatsama (Sanskrit-borrowed) words.
- ಸವರ್ಣ ಸ್ವರಗಳು ಒಂದರ ಮುಂದೆ ಒಂದು ಬಂದಾಗ ಅವೆರಡಕ್ಕೂ ದೀರ್ಘಸ್ವರ ಆದೇಶವಾದರೆ ಅದು ಸವರ್ಣದೀರ್ಘಸಂಧಿ।ದೇವ + ಆಲಯ = ದೇವಾಲಯ; ಗಿರಿ + ಈಶ = ಗಿರೀಶ।Like vowels merge into the corresponding long vowel: savarṇadīrgha-sandhi.
- ಅ ಆ ಗಳ ಮುಂದೆ ಇ ಈ ಬಂದರೆ ಏ ಕಾರವೂ, ಉ ಊ ಬಂದರೆ ಓ ಕಾರವೂ ಆದೇಶವಾದರೆ ಅದು ಗುಣಸಂಧಿ।ದೇವ + ಇಂದ್ರ = ದೇವೇಂದ್ರ; ಸೂರ್ಯ + ಉದಯ = ಸೂರ್ಯೋದಯ।a/ā + i/ī gives ē and a/ā + u/ū gives ō: guṇa-sandhi.
- ಅ ಆ ಗಳ ಮುಂದೆ ಋ ಕಾರ ಬಂದರೆ ಅರ್ ಆದೇಶವಾಗುವುದೂ ಗುಣಸಂಧಿಯೇ।ಮಹಾ + ಋಷಿ = ಮಹರ್ಷಿ; ದೇವ + ಋಷಿ = ದೇವರ್ಷಿ।a/ā + ṛ gives ar; this too counts as guṇa-sandhi.
- ಅ ಆ ಗಳ ಮುಂದೆ ಏ ಐ ಬಂದರೆ ಐ ಕಾರವೂ, ಓ ಔ ಬಂದರೆ ಔ ಕಾರವೂ ಆದೇಶವಾದರೆ ಅದು ವೃದ್ಧಿಸಂಧಿ।ಏಕ + ಏಕ = ಏಕೈಕ; ವನ + ಔಷಧಿ = ವನೌಷಧಿ।a/ā + ē/ai gives ai and a/ā + ō/au gives au: vṛddhi-sandhi.
- ಇ ಉ ಋ ಗಳ ಮುಂದೆ ಅಸವರ್ಣ ಸ್ವರ ಬಂದರೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಯ್ ವ್ ರ್ ಆದೇಶವಾದರೆ ಅದು ಯಣ್ಸಂಧಿ।ಅತಿ + ಅಂತ = ಅತ್ಯಂತ; ಮನು + ಅಂತರ = ಮನ್ವಂತರ।i, u, ṛ become y, v, r before a dissimilar vowel: yaṇ-sandhi.
- ಕ ಚ ಟ ತ ಪ ಗಳಿಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಗ ಜ ಡ ದ ಬ ಆದೇಶವಾದರೆ ಅದು ಜಶ್ತ್ವಸಂಧಿ।ದಿಕ್ + ಅಂತ = ದಿಗಂತ; ಷಟ್ + ಆನನ = ಷಡಾನನ।Voiceless stops k, c, ṭ, t, p become g, j, ḍ, d, b: jaśtva-sandhi.
- ಸ ಕಾರಕ್ಕೆ ಶ ಕಾರವೂ ತ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಚ ವರ್ಗವೂ ಆದೇಶವಾದರೆ ಅದು ಶ್ಚುತ್ವಸಂಧಿ।ಸತ್ + ಜನ = ಸಜ್ಜನ; ಶರತ್ + ಚಂದ್ರ = ಶರಚ್ಚಂದ್ರ।s becomes ś and dentals become palatals: ścutva-sandhi.
- ವರ್ಗದ ವ್ಯಂಜನಗಳಿಗೆ ಅದೇ ವರ್ಗದ ಅನುನಾಸಿಕ ಆದೇಶವಾದರೆ ಅದು ಅನುನಾಸಿಕಸಂಧಿ।ವಾಕ್ + ಮಯ = ವಾಙ್ಮಯ; ಷಟ್ + ಮಾಸ = ಷಣ್ಮಾಸ।A stop becomes the nasal of its own class before a nasal: anunāsika-sandhi.
- ವಿಸರ್ಗಕ್ಕೆ ಓ ಕಾರ ಅಥವಾ ರ್ ಕಾರ ಆದೇಶವಾದರೆ ಅದು ವಿಸರ್ಗಸಂಧಿ।ಮನಃ + ರಥ = ಮನೋರಥ; ನಿಃ + ಆಧಾರ = ನಿರಾಧಾರ।Visarga becomes ō or r at the junction: visarga-sandhi.
- ಸಮಾಸದ ಒಳಗೆ ಪದಗಳು ಸೇರುವಾಗ ಸಂಧಿಕಾರ್ಯ ನಿತ್ಯವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ।ಮಳೆ + ಕಾಲ = ಮಳೆಗಾಲ; ಕಣ್ + ಪನಿ = ಕಂಬನಿ।Within a compound, sandhi between the members is obligatory.
ನಾಮಪದ ಪ್ರಕರಣ
- ನಾಮಪ್ರಕೃತಿಗೆ ವಿಭಕ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಯ ಸೇರಿದರೆ ನಾಮಪದವಾಗುತ್ತದೆ।ಮರ + ಅನ್ನು = ಮರವನ್ನು; ಮನೆ + ಗೆ = ಮನೆಗೆ।A noun stem plus a case suffix makes a full noun word.
- ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪುಲ್ಲಿಂಗ, ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ, ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ ಎಂದು ಮೂರು ಲಿಂಗಗಳಿವೆ।ಅಣ್ಣ — ಪುಲ್ಲಿಂಗ; ಅಕ್ಕ — ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ; ಮರ — ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ।Kannada has three genders: masculine, feminine, and neuter.
- ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗವು ಅರ್ಥವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ: ಪುರುಷರು ಪುಲ್ಲಿಂಗ, ಸ್ತ್ರೀಯರು ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ, ಉಳಿದವೆಲ್ಲ ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ।ಹುಡುಗ ಬಂದನು; ಹುಡುಗಿ ಬಂದಳು; ಹಸು ಬಂದಿತು।Gender follows meaning: male humans, female humans, and everything else (animals, things) is neuter.
- ವಚನಗಳು ಎರಡು: ಏಕವಚನ ಮತ್ತು ಬಹುವಚನ।ಮರ — ಏಕವಚನ; ಮರಗಳು — ಬಹುವಚನ।There are two numbers: singular and plural.
- ನಪುಂಸಕಲಿಂಗದ ನಾಮಪದಗಳಿಗೆ ಗಳು ಪ್ರತ್ಯಯ ಸೇರಿಸಿ ಬಹುವಚನ ಮಾಡಬೇಕು।ಮರ — ಮರಗಳು; ಮನೆ — ಮನೆಗಳು; ಊರು — ಊರುಗಳು।Neuter nouns take the plural suffix -gaḷu.
- ಪುಲ್ಲಿಂಗದ ಮಾನವವಾಚಕ ಪದಗಳಿಗೆ ಅರು (ರು) ಪ್ರತ್ಯಯದಿಂದ ಬಹುವಚನವಾಗುತ್ತದೆ।ಹುಡುಗ — ಹುಡುಗರು; ರೈತ — ರೈತರು।Masculine human nouns form their plural with -aru.
- ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗದ ಪದಗಳಿಗೆ ಯರು ಅಥವಾ ಅಂದಿರು ಪ್ರತ್ಯಯದಿಂದ ಬಹುವಚನವಾಗುತ್ತದೆ।ಹುಡುಗಿ — ಹುಡುಗಿಯರು; ಅಕ್ಕ — ಅಕ್ಕಂದಿರು।Feminine nouns pluralise with -yaru or -andiru.
- ಗೌರವ ಸೂಚಿಸಲು ಏಕವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ಬಹುವಚನ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ।ಗುರುಗಳು ಬಂದರು; ತಂದೆಯವರು ಹೇಳಿದರು।The plural is used of a single person to show respect (honorific plural).
- ಪ್ರಥಮಾ ವಿಭಕ್ತಿಯ ಪ್ರತ್ಯಯ ಉ; ಅದು ಕರ್ತೃವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ।ಮರವು ಬಿದ್ದಿತು; ಹುಡುಗನು ಓದಿದನು।The nominative suffix is -u and marks the subject.
- ದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿಯ ಪ್ರತ್ಯಯ ಅನ್ನು; ಅದು ಕರ್ಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ।ಅವನು ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಓದಿದನು।The accusative suffix is -annu and marks the direct object.
- ತೃತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿಯ ಪ್ರತ್ಯಯ ಇಂದ; ಅದು ಕರಣ ಅಥವಾ ಸಾಧನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ।ಕತ್ತಿಯಿಂದ ಕಡಿದನು; ಬಸ್ಸಿನಿಂದ ಬಂದನು।The instrumental suffix is -inda, marking instrument or means.
- ಚತುರ್ಥೀ ವಿಭಕ್ತಿಯ ಪ್ರತ್ಯಯ ಗೆ, ಇಗೆ, ಕ್ಕೆ; ಅದು ಸಂಪ್ರದಾನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ।ಮನೆಗೆ ಹೋದನು; ಮರಕ್ಕೆ ನೀರು ಹಾಕಿದನು; ಗುರುವಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು।The dative suffix is -ge/-ige/-kke, marking the recipient or goal.
- ಪಂಚಮೀ ವಿಭಕ್ತಿಯ ಪ್ರತ್ಯಯ ದೆಸೆಯಿಂದ; ಅದು ಅಪಾದಾನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ।ಮರದ ದೆಸೆಯಿಂದ ಎಲೆ ಬಿದ್ದಿತು।The ablative is expressed with deseyinda, marking the source of separation.
- ಷಷ್ಠೀ ವಿಭಕ್ತಿಯ ಪ್ರತ್ಯಯ ಅ; ಅದು ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ।ಮರದ ಎಲೆ; ಹುಡುಗನ ಪುಸ್ತಕ।The genitive suffix is -a and marks possession or relation.
- ಸಪ್ತಮೀ ವಿಭಕ್ತಿಯ ಪ್ರತ್ಯಯ ಅಲ್ಲಿ; ಅದು ಅಧಿಕರಣವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ।ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾನೆ; ಊರಿನಲ್ಲಿ ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯಿತು।The locative suffix is -alli, marking location.
- ಸಂಬೋಧನಾ ವಿಭಕ್ತಿಯು ಕರೆಯುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ; ಏ ಕಾರ ಸೇರಿಸಿ ಅಥವಾ ಅಂತ್ಯಸ್ವರ ದೀರ್ಘಗೊಳಿಸಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ।ಹುಡುಗನೇ ಇಲ್ಲಿ ಬಾ; ಅಮ್ಮಾ ಕೇಳು।The vocative is made with -ē or by lengthening the final vowel.
- ಅಕಾರಾಂತ ನಪುಂಸಕ ಪದಗಳಿಗೆ ವಿಭಕ್ತಿ ಸೇರುವಾಗ ದ ಕಾರ ಆಗಮವಾಗುತ್ತದೆ।ಮರದ, ಮರದಲ್ಲಿ, ಮರದಿಂದ।Neuter a-stems take a -d- augment before oblique case suffixes.
- ಅಕಾರಾಂತ ಪುಲ್ಲಿಂಗ ಪದಗಳಿಗೆ ವಿಭಕ್ತಿ ಸೇರುವಾಗ ನ ಕಾರ ಆಗಮವಾಗುತ್ತದೆ।ಹುಡುಗನು, ಹುಡುಗನನ್ನು, ಹುಡುಗನಿಗೆ।Masculine a-stems take an -n- augment before case suffixes.
- ಇಕಾರಾಂತ ಮತ್ತು ಎಕಾರಾಂತ ಪದಗಳಿಗೆ ವಿಭಕ್ತಿ ಸೇರುವಾಗ ಯ ಕಾರ ಆಗಮವಾಗುತ್ತದೆ।ಮನೆಯನ್ನು, ಮನೆಯಲ್ಲಿ; ಕವಿಯನ್ನು, ಕವಿಯ।i-stems and e-stems take a -y- glide before case suffixes.
- ಉಕಾರಾಂತ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವಕ್ಕೆ ವ ಕಾರ ಆಗಮ, ಕೆಲವಕ್ಕೆ ಉ ಕಾರ ಲೋಪ ಮತ್ತು ಇನ್ ಆಗಮ ಆಗುತ್ತದೆ।ಗುರು — ಗುರುವನ್ನು; ಮಾತು — ಮಾತನ್ನು, ಮಾತಿನಿಂದ।Some u-stems insert -v- (guruvannu); others drop -u and take -in- (mātannu, mātininda).
- ನಾನು, ನೀನು, ಅವನು ಮೊದಲಾದವು ಪುರುಷಾರ್ಥಕ ಸರ್ವನಾಮಗಳು।ನಾನು ಬಂದೆನು; ನೀನು ಹೋದೆ; ಅವನು ಓದಿದನು।nānu, nīnu, avanu etc. are the personal pronouns.
- ನಾನು ಎಂಬ ಸರ್ವನಾಮದ ವಿಭಕ್ತಿ ರೂಪಗಳು ನನ್ನ ಎಂಬ ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಆಗುತ್ತವೆ।ನನ್ನನ್ನು, ನನಗೆ, ನನ್ನ, ನನ್ನಲ್ಲಿ।The oblique stem of nānu (I) is nann-: nannannu, nanage, nanna.
- ನೀನು ಎಂಬ ಸರ್ವನಾಮದ ವಿಭಕ್ತಿ ರೂಪಗಳು ನಿನ್ನ ಎಂಬ ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಆಗುತ್ತವೆ।ನಿನ್ನನ್ನು, ನಿನಗೆ, ನಿನ್ನ।The oblique stem of nīnu (you) is ninn-: ninnannu, ninage, ninna.
- ತಾನು ಎಂಬುದು ಆತ್ಮಾರ್ಥಕ ಸರ್ವನಾಮ; ಅದರ ವಿಭಕ್ತಿ ರೂಪಗಳು ತನ್ನ ಎಂಬ ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಆಗುತ್ತವೆ।ಅವನು ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹೋದನು।tānu is the reflexive pronoun, with oblique stem tann-.
- ಯಾರು, ಏನು, ಯಾವುದು ಎಂಬವು ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥಕ ಸರ್ವನಾಮಗಳು।ಯಾರು ಬಂದರು? ಇದು ಏನು? ಯಾವುದು ಬೇಕು?yāru (who), ēnu (what), yāvudu (which) are the interrogative pronouns.
- ಇ ಕಾರಾದಿ ರೂಪಗಳು ಸಮೀಪವನ್ನೂ ಅ ಕಾರಾದಿ ರೂಪಗಳು ದೂರವನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ।ಇವನು — ಅವನು; ಇದು — ಅದು; ಇಲ್ಲಿ — ಅಲ್ಲಿ।Demonstratives in i- are proximal and in a- are distal.
- ಗುಣವಾಚಕ ವಿಶೇಷಣವು ನಾಮಪದದ ಹಿಂದೆ ನಿಂತು ರೂಪಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಇರುತ್ತದೆ।ದೊಡ್ಡ ಮನೆ; ದೊಡ್ಡ ಮನೆಗಳು; ದೊಡ್ಡ ಹುಡುಗ।Adjectives precede the noun and do not change for gender or number.
- ಸಂಖ್ಯಾವಾಚಕಗಳು ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ವಿಶೇಷಣಗಳು।ಎರಡು ಮರಗಳು; ಮೂರು ಹುಡುಗರು।Numerals are adjectives that state number.
- ಗುಣ ಅಥವಾ ಭಾವವನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವ ಪದ ಭಾವನಾಮ।ದೊಡ್ಡತನ, ಒಳ್ಳೆಯತನ, ಹಿರಿಮೆ।Abstract nouns name a quality or state.
- ಲಿಂಗ, ವಚನ, ವಿಭಕ್ತಿಗಳಿಂದ ರೂಪಭೇದ ಹೊಂದದ ಪದ ಅವ್ಯಯ।ಮೇಲೆ, ಮತ್ತು, ಬೇಗ, ಅಯ್ಯೋ।An avyaya (indeclinable) never changes for gender, number, or case.
ಕ್ರಿಯಾಪದ ಪ್ರಕರಣ
- ಕ್ರಿಯೆಯ ಅರ್ಥವುಳ್ಳ ಮೂಲರೂಪವೇ ಧಾತು।ಮಾಡು, ಹೋಗು, ಬರು, ತಿನ್ನು — ಧಾತುಗಳು।The dhātu is the basic root form bearing the verbal meaning.
- ಧಾತುವಿಗೆ ಕಾಲಸೂಚಕ ಪ್ರತ್ಯಯವೂ ಆಖ್ಯಾತ ಪ್ರತ್ಯಯವೂ ಸೇರಿದರೆ ಕ್ರಿಯಾಪದವಾಗುತ್ತದೆ।ಮಾಡು + ಉತ್ತ + ಏನೆ = ಮಾಡುತ್ತೇನೆ।Root + tense marker + personal ending makes a finite verb.
- ವರ್ತಮಾನ ಕಾಲದ ಸೂಚಕ ಉತ್ತ ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯಯ।ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಬರುತ್ತಾಳೆ, ಓದುತ್ತೇವೆ।The present tense marker is -utt-.
- ಭೂತ ಕಾಲದ ಸೂಚಕ ದ ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯಯ।ಮಾಡಿದನು, ನೋಡಿದಳು, ಓದಿದರು।The past tense marker is -d-.
- ಭವಿಷ್ಯತ್ ಕಾಲದ ಸೂಚಕ ವ ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯಯ; ಆಡುಮಾತಿನಲ್ಲಿ ವರ್ತಮಾನ ರೂಪವೇ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ।ಮಾಡುವನು, ಬರುವಳು; ನಾಳೆ ಬರುತ್ತೇನೆ।The future marker is -v-; colloquially the present form also expresses future.
- ಕೆಲವು ಧಾತುಗಳ ಭೂತಕಾಲ ರೂಪ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿರುತ್ತದೆ।ಹೋಗು — ಹೋದನು; ಬರು — ಬಂದನು; ತಿನ್ನು — ತಿಂದನು; ಕೊಡು — ಕೊಟ್ಟನು।Several roots have irregular past stems: hōda-, banda-, tinda-, koṭṭa-.
- ಆಖ್ಯಾತ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಕರ್ತೃವಿನ ಲಿಂಗ, ವಚನ, ಪುರುಷಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ।ಮಾಡಿದನು (ಪು), ಮಾಡಿದಳು (ಸ್ತ್ರೀ), ಮಾಡಿತು (ನ), ಮಾಡಿದರು (ಬಹು)।Personal endings show the gender, number, and person of the subject.
- ನಪುಂಸಕ ಏಕವಚನದ ವರ್ತಮಾನ ರೂಪ ದೆ ಯಿಂದಲೂ ಬಹುವಚನ ವೆ ಯಿಂದಲೂ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ।ಹಸು ಮೇಯುತ್ತದೆ; ಹಸುಗಳು ಮೇಯುತ್ತವೆ।Neuter present ends in -de (sg.) and -ve (pl.).
- ವರ್ತಮಾನ-ಭವಿಷ್ಯತ್ತಿನ ನಿಷೇಧ ರೂಪ ಉವುದಿಲ್ಲ ಸೇರಿಸಿ ಆಗುತ್ತದೆ; ಅದು ಎಲ್ಲ ಪುರುಷಗಳಲ್ಲೂ ಒಂದೇ।ನಾನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ಅವರು ಬರುವುದಿಲ್ಲ।Present/future negation uses -uvudilla, invariable for all persons.
- ಭೂತಕಾಲದ ನಿಷೇಧ ರೂಪ ಧಾತುವಿನ ಭಾವರೂಪಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ ಸೇರಿಸಿ ಆಗುತ್ತದೆ।ಮಾಡಲಿಲ್ಲ, ಹೋಗಲಿಲ್ಲ, ಬರಲಿಲ್ಲ।Past negation is infinitive + illa: māḍalilla, hōgalilla.
- ಇರುವಿಕೆಯ ನಿಷೇಧಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ, ಗುರುತಿನ ನಿಷೇಧಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲ ಬಳಸಬೇಕು।ಅವನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ; ಅವನು ವೈದ್ಯನಲ್ಲ।illa negates existence; alla negates identity.
- ಆಜ್ಞಾರ್ಥದ ಮಧ್ಯಮ ಏಕವಚನ ಧಾತುರೂಪವೇ; ಗೌರವಕ್ಕೆ ಇ, ಇರಿ ಪ್ರತ್ಯಯ ಸೇರುತ್ತದೆ।ಮಾಡು; ಮಾಡಿ; ಮಾಡಿರಿ।The bare root is the 2sg imperative; -i/-iri are the polite forms.
- ವಿಧ್ಯರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅಲಿ ಪ್ರತ್ಯಯವು ಮೂರನೆಯ ಪುರುಷದ ಅಪ್ಪಣೆ-ಹಾರೈಕೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ।ಅವನು ಬರಲಿ; ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಲಿ।-ali expresses third-person command or wish: let him come.
- ಓಣ ಪ್ರತ್ಯಯವು ಉತ್ತಮ ಪುರುಷ ಬಹುವಚನದ ಪ್ರೇರಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ।ಹೋಗೋಣ; ಮಾಡೋಣ; ಊಟ ಮಾಡೋಣ।-ōṇa makes the first-person plural hortative: let us go.
- ಸಂಭಾವನಾರ್ಥಕ್ಕೆ ಭಾವರೂಪದ ಮುಂದೆ ಬಹುದು ಸೇರಿಸಬೇಕು।ಮಾಡಬಹುದು; ಮಳೆ ಬರಬಹುದು।Possibility/permission is infinitive + bahudu: may do, might rain.
- ನಿಷೇಧದ ವಿಧಿಗೆ ಭಾವರೂಪದ ಮುಂದೆ ಬಾರದು ಅಥವಾ ಕೂಡದು ಸೇರಿಸಬೇಕು।ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಬಾರದು; ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಕೂಡದು।Prohibition is infinitive + bāradu/kūḍadu: should not, must not.
- ಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ; ಅದರ ಕರ್ತೃ ಚತುರ್ಥೀ ವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ।ನನಗೆ ನೀರು ಬೇಕು; ನಾನು ಹೋಗಬೇಕು।bēku expresses want/need with a dative subject; verb + bēku is obligation.
- ಭೂತ ಕೃದಂತಾವ್ಯಯವು ಒಂದು ಕ್ರಿಯೆಯ ನಂತರ ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ।ಊಟ ಮಾಡಿ ಮಲಗಿದನು; ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಓದಿದಳು।The past verbal participle (-i/-du) chains actions: having eaten, he slept.
- ವರ್ತಮಾನ ಕೃದಂತಾವ್ಯಯ ಉತ್ತಾ ರೂಪವು ಜೊತೆಜೊತೆಯ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ।ಹಾಡುತ್ತಾ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದಳು।The present participle -uttā marks simultaneous action: while singing.
- ನಿಷೇಧ ಕೃದಂತಾವ್ಯಯ ದೆ ರೂಪವು ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯದೆ ಇರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ।ಊಟ ಮಾಡದೆ ಮಲಗಿದನು; ಹೇಳದೆ ಹೋದಳು।The negative participle -ade means 'without doing'.
- ಮಾಡಿದ, ಮಾಡುವ ಎಂಬ ಕೃದಂತ ರೂಪಗಳು ನಾಮಪದವನ್ನು ವಿಶೇಷಿಸುತ್ತವೆ।ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸ; ಬರುವ ಹುಡುಗ; ಓದಿದ ಪುಸ್ತಕ।Relative participles (māḍida, māḍuva) qualify nouns like adjectives.
- ಉವುದು ಪ್ರತ್ಯಯದಿಂದ ಕ್ರಿಯೆಯ ಭಾವನಾಮವಾಗುತ್ತದೆ।ಓದುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು; ನಡೆಯುವುದು ಆರೋಗ್ಯಕರ।-uvudu makes the verbal noun: reading is good.
- ಅಲು ಪ್ರತ್ಯಯದ ಭಾವರೂಪವು ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ।ಓದಲು ಬಂದನು; ನೀರು ತರಲು ಹೋದಳು।The infinitive in -alu expresses purpose: came (in order) to read.
- ಕರ್ಮವನ್ನು ಬಯಸುವ ಧಾತು ಸಕರ್ಮಕ; ಬಯಸದ ಧಾತು ಅಕರ್ಮಕ।ಅನ್ನವನ್ನು ತಿಂದನು (ಸಕರ್ಮಕ); ಮಗು ಮಲಗಿತು (ಅಕರ್ಮಕ)।Transitive roots take an object; intransitive roots do not.
- ಧಾತುವಿಗೆ ಇಸು ಪ್ರತ್ಯಯ ಸೇರಿಸಿದರೆ ಪ್ರೇರಣಾರ್ಥಕ ರೂಪವಾಗುತ್ತದೆ।ಮಾಡು — ಮಾಡಿಸು; ಓದು — ಓದಿಸು; ಕಲಿ — ಕಲಿಸು।The causative is formed with -isu: make someone do/read/learn.
- ಇರು ಧಾತುವಿನ ಸಹಾಯದಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಮತ್ತು ಮುಗಿದಿರುವ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಸಂಯುಕ್ತ ರೂಪಗಳಾಗುತ್ತವೆ।ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ (ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ); ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ (ಮುಗಿದಿದೆ)।iru as auxiliary builds progressive (-uttiddēne) and perfect (-iddēne) forms.
- ಕೊಳ್ಳು ಸಹಾಯಕ ಧಾತುವು ತನಗಾಗಿ ಮಾಡುವ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ।ಮಾಡಿಕೊಂಡನು; ತೆಗೆದುಕೊಂಡಳು।The auxiliary koḷḷu marks reflexive/self-benefactive action.
- ಬಿಡು ಸಹಾಯಕ ಧಾತುವು ಕ್ರಿಯೆಯ ಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ।ತಿಂದುಬಿಟ್ಟನು; ಹೇಳಿಬಿಡು।The auxiliary biḍu marks completed, definitive action.
- ಆಗು ಧಾತುವು ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ; ಗುರುತಿನ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಪದವಿಲ್ಲದೆಯೂ ಇರಬಹುದು।ಅವನು ವೈದ್ಯನಾದನು; ಅವನು ವೈದ್ಯ।āgu means 'become'; simple identity sentences may have no verb at all.
- ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಲ್ಲ ರೂಪದಿಂದ ಅಥವಾ ಆಗು ಸಹಾಯದಿಂದ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ।ಅವನು ಓದಬಲ್ಲನು; ನನಗೆ ಮಾಡಲು ಆಗುತ್ತದೆ।Ability is expressed with -balla or with the dative + āgu construction.
ಸಮಾಸ ಪ್ರಕರಣ
- ಎರಡು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಪದಗಳು ಸೇರಿ ಒಂದೇ ಪದವಾದರೆ ಅದು ಸಮಾಸ।ಮಳೆಗಾಲ = ಮಳೆಯ ಕಾಲ।A samāsa is two or more words fused into a single word.
- ಸಮಾಸದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಹೇಳುವ ವಾಕ್ಯವೇ ವಿಗ್ರಹವಾಕ್ಯ।ಹಗಲುಗನಸು — ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಕನಸು।The vigraha-vākya is the analytic paraphrase that unpacks a compound.
- ಉತ್ತರಪದದ ಅರ್ಥ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ವಿಭಕ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಯ ಲೋಪವಾದರೆ ಅದು ತತ್ಪುರುಷ ಸಮಾಸ।ಬೆಟ್ಟದಾವರೆ = ಬೆಟ್ಟದ ತಾವರೆ; ಮಳೆಗಾಲ = ಮಳೆಯ ಕಾಲ।In tatpuruṣa the second member is head and the case suffix is elided.
- ವಿಶೇಷಣ-ವಿಶೇಷ್ಯ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ಸೇರಿದ ಸಮಾಸ ಕರ್ಮಧಾರಯ।ಹಿರಿಯಣ್ಣ = ಹಿರಿಯ ಅಣ್ಣ; ಕೆಂದಾವರೆ = ಕೆಂಪಾದ ತಾವರೆ।Karmadhāraya joins an adjective with its noun.
- ಪೂರ್ವಪದ ಸಂಖ್ಯಾವಾಚಕವಾಗಿದ್ದರೆ ಅದು ದ್ವಿಗು ಸಮಾಸ।ಮುಕ್ಕಣ್ಣು = ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳು; ಇಮ್ಮಡಿ = ಎರಡು ಮಡಿ।Dvigu has a numeral as its first member.
- ಎಲ್ಲ ಪದಗಳ ಅರ್ಥವೂ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದ್ದರೆ ಅದು ದ್ವಂದ್ವ ಸಮಾಸ।ಕೈಕಾಲು = ಕೈಯೂ ಕಾಲೂ; ಗಿಡಮರ = ಗಿಡವೂ ಮರವೂ।In dvandva all members are equally head: hand-and-foot.
- ಸಮಾಸದ ಹೊರಗಿನ ಅನ್ಯಪದದ ಅರ್ಥ ಪ್ರಧಾನವಾದರೆ ಅದು ಬಹುವ್ರೀಹಿ ಸಮಾಸ।ಮುಕ್ಕಣ್ಣ = ಮೂರು ಕಣ್ಣುಳ್ಳವನು (ಶಿವ)।Bahuvrīhi denotes something outside the compound: the three-eyed one (Śiva).
- ಅಂಶ-ಅಂಶಿ ಭಾವದ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಪದದ ಅರ್ಥ ಪ್ರಧಾನವಾದರೆ ಅದು ಅಂಶಿ ಸಮಾಸ।ಮುಂಗಾಲು = ಕಾಲಿನ ಮುಂದು; ಅಂಗೈ = ಕೈಯ ಅಡಿ।Aṁśi-samāsa names a part of a whole, the first member being head.
- ಪೂರ್ವಪದ ದ್ವಿತೀಯಾಂತವಾಗಿ ಉತ್ತರಪದ ಕ್ರಿಯೆಯಾದರೆ ಅದು ಕ್ರಿಯಾ ಸಮಾಸ।ಕೈಮುಗಿ = ಕೈಯನ್ನು ಮುಗಿ; ಕಣ್ಮುಚ್ಚು = ಕಣ್ಣನ್ನು ಮುಚ್ಚು।Kriyā-samāsa joins an object noun with a verb: fold-the-hands.
- ಪೂರ್ವಪದ ಸರ್ವನಾಮ ಅಥವಾ ಕೃದಂತವಾಗಿದ್ದರೆ ಅದು ಗಮಕ ಸಮಾಸ।ಮಾಡಿದಡುಗೆ = ಮಾಡಿದ ಅಡುಗೆ; ಹೋದವರ್ಷ = ಹೋದ ವರ್ಷ।Gamaka-samāsa has a pronoun or participle as first member.
- ಕನ್ನಡ ಪದಕ್ಕೂ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದಕ್ಕೂ ಸಮಾಸ ಮಾಡಬಾರದು; ಮಾಡಿದರೆ ಅದು ಅರಿಸಮಾಸ।ಕನ್ನಡದ ಮುಂ + ಸಂಸ್ಕೃತದ ಭಾಗ = ಮುಂಭಾಗ (ರೂಢಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಒಪ್ಪಿತ)।Mixing a Kannada and a Sanskrit word in one compound is the faulty arisamāsa.
- ಸಮಾಸವಾಗುವಾಗ ಪೂರ್ವಪದದ ವಿಭಕ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಯ ಲೋಪವಾಗುತ್ತದೆ।ಮಳೆಯ ಕಾಲ → ಮಳೆಗಾಲ; ಕಣ್ಣಿನ ಪನಿ → ಕಂಬನಿ।The case suffix of the first member is dropped when the compound forms.
- ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದಗಳ ನಡುವಿನ ಸಮಾಸಗಳು ತತ್ಸಮ ರೂಪದಲ್ಲಿಯೇ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬಂದಿವೆ।ರಾಜಕುಮಾರ, ದೇವಾಲಯ, ಗ್ರಂಥಾಲಯ।Sanskrit-internal compounds enter Kannada whole, as tatsamas.
- ಒಂದೇ ಪದವನ್ನು ಎರಡು ಬಾರಿ ಹೇಳುವುದು ದ್ವಿರುಕ್ತಿ; ಅದು ಒತ್ತು ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ।ಮನೆಮನೆ, ಬೇಗಬೇಗ, ಊರೂರು।Reduplication (dvirukti) gives emphasis or distributive sense: every house.
- ಅರ್ಥ ಹೋಲುವ ಪದಗಳ ಜೋಡಿ ಜೋಡುನುಡಿಯಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ।ಹಣ್ಣುಹಂಪಲು, ಕಸಕಡ್ಡಿ, ಮಾತುಕತೆ।Paired near-synonyms form set echo-compounds: fruit-and-such.
ಕೃದಂತ-ತದ್ಧಿತ ಪ್ರಕರಣ
- ಧಾತುವಿಗೆ ಕೃತ್ ಪ್ರತ್ಯಯ ಸೇರಿ ಆದ ಪದ ಕೃದಂತ; ಅದು ನಾಮ, ಭಾವನಾಮ, ಅವ್ಯಯ ಎಂದು ಮೂರು ವಿಧ।ಮಾಡಿದವನು; ಮಾಡುವುದು; ಮಾಡಿ।Kṛdanta is a verb-derived form, of three kinds: nominal, abstract, indeclinable.
- ಕೃದಂತ ರೂಪಕ್ಕೆ ಸರ್ವನಾಮ ಸೇರಿ ಕೃದಂತನಾಮವಾಗುತ್ತದೆ।ಮಾಡಿದವನು, ಮಾಡುವವಳು, ಬಂದವರು।Participle + pronoun makes the participial noun: the one who did.
- ಉವುದು, ವಿಕೆ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳಿಂದ ಕೃದಂತ ಭಾವನಾಮವಾಗುತ್ತದೆ।ಮಾಡುವುದು, ನಡೆಯುವಿಕೆ, ಬರೆಯುವಿಕೆ।-uvudu and -vike form abstract verbal nouns: the doing, the walking.
- ಮಾಡಿ, ಮಾಡುತ್ತಾ, ಮಾಡದೆ, ಮಾಡಲು ಎಂಬವು ಕೃದಂತಾವ್ಯಯಗಳು।ಊಟ ಮಾಡಿ ಬಂದನು; ಓದಲು ಕುಳಿತನು।The verbal participles -i, -uttā, -ade, -alu are kṛdanta indeclinables.
- ಟ ಪ್ರತ್ಯಯದಿಂದ ಧಾತುಗಳಿಗೆ ಭಾವನಾಮಗಳಾಗುತ್ತವೆ।ಆಡು — ಆಟ; ಓಡು — ಓಟ; ನೋಡು — ನೋಟ; ಮಾಡು — ಮಾಟ।The suffix -ṭa derives action nouns: āḍu→āṭa (play), ōḍu→ōṭa (run).
- ಗೆ, ಇಗೆ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳಿಂದಲೂ ಧಾತುಗಳಿಗೆ ನಾಮರೂಪಗಳಾಗುತ್ತವೆ।ನಡೆ — ನಡಿಗೆ; ಉಡು — ಉಡುಗೆ; ತೊಡು — ತೊಡುಗೆ।-ge/-ige also derives nouns from roots: naḍe→naḍige (gait).
- ನಾಮಪ್ರಕೃತಿಗೆ ತದ್ಧಿತ ಪ್ರತ್ಯಯ ಸೇರಿ ಆದ ಪದ ತದ್ಧಿತಾಂತ; ಅದೂ ನಾಮ, ಭಾವನಾಮ, ಅವ್ಯಯ ಎಂದು ಮೂರು ವಿಧ।ಮಾತುಗಾರ; ದೊಡ್ಡತನ; ಅವನಂತೆ।Taddhita forms derive from noun stems, again of three kinds.
- ಗಾರ, ಕಾರ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಮಾಡುವವನು ಎಂಬರ್ಥದ ತದ್ಧಿತನಾಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತವೆ।ಮಾತುಗಾರ, ಸಾಲಗಾರ, ಕಲಾಕಾರ।-gāra/-kāra makes agent nouns: talker, debtor, artist.
- ಇಗ ಪ್ರತ್ಯಯವು ಸಂಬಂಧವುಳ್ಳವನು ಎಂಬರ್ಥದ ತದ್ಧಿತನಾಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ।ಕನ್ನಡ — ಕನ್ನಡಿಗ; ಗಾಣ — ಗಾಣಿಗ।-iga marks one connected with: kannaḍiga (Kannada speaker).
- ತನ, ಮೆ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳಿಂದ ತದ್ಧಿತ ಭಾವನಾಮಗಳಾಗುತ್ತವೆ।ದೊಡ್ಡತನ, ಜಾಣತನ; ಹಿರಿಮೆ, ಜಾಣ್ಮೆ।-tana and -me derive abstract nouns: bigness, cleverness.
- ಅಂತೆ, ವರೆಗೆ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳಿಂದ ತದ್ಧಿತಾವ್ಯಯಗಳಾಗುತ್ತವೆ।ಅವನಂತೆ ಮಾತನಾಡಿದನು; ಮನೆಯವರೆಗೆ ನಡೆದನು।-ante (like) and -varege (up to) form taddhita indeclinables.
- ಸಂಸ್ಕೃತದ ಇಕ ಪ್ರತ್ಯಯದ ತದ್ಧಿತಗಳು ತತ್ಸಮವಾಗಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ।ಧರ್ಮ — ಧಾರ್ಮಿಕ; ಸಮಾಜ — ಸಾಮಾಜಿಕ।Sanskrit -ika derivatives are used in Kannada as tatsamas: dhārmika, sāmājika.
ವಾಕ್ಯ ಪ್ರಕರಣ
- ಕನ್ನಡ ವಾಕ್ಯದ ಸಹಜ ಕ್ರಮ ಕರ್ತೃ-ಕರ್ಮ-ಕ್ರಿಯೆ।ರಾಮನು ಹಣ್ಣನ್ನು ತಿಂದನು।Kannada word order is subject–object–verb.
- ಕ್ರಿಯಾಪದವು ಕರ್ತೃವಿನ ಲಿಂಗ, ವಚನ, ಪುರುಷಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು।ಅವಳು ಬಂದಳು; ಅವರು ಬಂದರು।The verb agrees with the subject in gender, number, and person.
- ನಪುಂಸಕ ಬಹುವಚನ ಕರ್ತೃವಿಗೆ ಕ್ರಿಯಾಪದ ವು ಕಾರಾಂತ ರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ।ಹಸುಗಳು ಬಂದವು; ಮರಗಳು ಬೆಳೆದವು।With neuter plural subjects the verb ends in -vu: bandavu, beḷedavu.
- ವಾಕ್ಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ, ಸಂಯೋಜಿತ, ಮಿಶ್ರ ಎಂದು ಮೂರು ವಿಧ।ಅವನು ಬಂದನು; ಅವನು ಬಂದನು ಮತ್ತು ಊಟ ಮಾಡಿದನು; ಅವನು ಬಂದಾಗ ನಾನು ಓದುತ್ತಿದ್ದೆ।Sentences are simple, compound, or complex.
- ಕರ್ತೃ ಪ್ರಥಮಾ ವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದು ಕ್ರಿಯೆ ಅದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರೆ ಅದು ಕರ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗ।ರಾಮನು ರಾವಣನನ್ನು ಕೊಂದನು।In the active (kartari) construction the agent is nominative and governs the verb.
- ಕರ್ಮ ಪ್ರಥಮಾ ವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದು ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಪಡು ಸೇರಿದರೆ ಅದು ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗ।ರಾವಣನು ರಾಮನಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು।In the passive (karmaṇi) the object is nominative and the verb takes -paḍu.
- ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗ ವಿರಳ; ಸಹಜ ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ತರಿಯೇ ರೂಢಿ।ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು ಎನ್ನುವ ಬದಲು ಕೊಂದರು ಎನ್ನುವುದೇ ಸಹಜ।The passive is rare in Kannada; natural usage prefers the active.
- ಬೇರೆಯವರ ಮಾತನ್ನು ಎಂದು ಎಂಬ ಅವ್ಯಯದಿಂದ ವಾಕ್ಯದೊಳಗೆ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ।ನಾಳೆ ಬರುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದನು।Quoted speech is embedded with the quotative endu: he said that he would come.
- ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥಕ ಪದವಿಲ್ಲದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ವಾಕ್ಯದ ಕೊನೆಗೆ ಆ ಅಥವಾ ಏ ಪ್ರತ್ಯಯ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ।ನೀನು ಬರುತ್ತೀಯಾ? ಅವನು ಬಂದನೇ?Yes/no questions add the clitic -ā/-ē to the verb.
- ವಿಶೇಷಣವೂ ಷಷ್ಠ್ಯಂತ ಪದವೂ ತಾವು ವಿಶೇಷಿಸುವ ನಾಮಪದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಬರುತ್ತವೆ।ದೊಡ್ಡ ಮನೆ; ರಾಮನ ಮನೆ।Adjectives and genitives precede the noun they qualify.