ಪಾಠಕ್ರಮ → Level 8 · ಸಂಧಿ ಪ್ರಕರಣ → ಪಾಠ 4
Level 8 · Lesson 4 ಆಗಮಸಂಧಿ — ಯಕಾರಾಗಮ
Āgama sandhi I: the y-glide
ಲೋಪದಿಂದ ಅರ್ಥ ಕೆಡುವೆಡೆ ಯಕಾರ ಆಗಮ — ಮನೆಯಲ್ಲಿ, ಕೆರೆಯನ್ನು, ಹುಡುಗಿಯ.
Where elision would ruin the word, Kannada inserts ಯ್: ಮನೆಯಲ್ಲಿ, ಕೆರೆಯನ್ನು.
ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ · You already know this
“ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರಿದ್ದಾರೆ?”, “ಕೆರೆಯನ್ನು ನೋಡಿದೆ”, “ಹುಡುಗಿಯ ಪುಸ್ತಕ” — ವಿಭಕ್ತಿ ಕಲಿಯುವಾಗ ನೀವು ಈ ರೂಪಗಳನ್ನು ನೂರಾರು ಬಾರಿ ಬಳಸಿದ್ದೀರಿ. ಎರಡು ಸ್ವರಗಳ ನಡುವೆ ಹೊಸದೊಂದು ಯ್ ಬಂದು ಸೇರಿದೆ — ಬರುವ ಈ ಹೊಸ ವರ್ಣಕ್ಕೆ “ಆಗಮ” ಎಂದು ಹೆಸರು.
You used ಮನೆಯಲ್ಲಿ, ಕೆರೆಯನ್ನು, ಹುಡುಗಿಯ hundreds of times while learning case endings. Between the two vowels a brand-new ಯ್ has appeared. A newly arriving sound is called an ಆಗಮ (augment), and this join is ಆಗಮಸಂಧಿ.
ನಿಯಮಗಳು · The rules
ಮನೆ+ಅಲ್ಲಿ — ಎ ಲೋಪವಾದರೆ ಮನಲ್ಲಿ ಆಗಿ ಅರ್ಥ ಕೆಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಡುವೆ ಯ್ ಬಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಕೆರೆ+ಅನ್ನು=ಕೆರೆಯನ್ನು, ಮನೆ+ಇಂದ=ಮನೆಯಿಂದ, ಹುಡುಗಿ+ಅನ್ನು=ಹುಡುಗಿಯನ್ನು, ಹುಡುಗಿ+ಅ=ಹುಡುಗಿಯ.
In ಮನೆ+ಅಲ್ಲಿ, elision would give the broken ಮನಲ್ಲಿ — so a ಯ್ glide is inserted: ಮನೆಯಲ್ಲಿ. Likewise ಕೆರೆಯನ್ನು, ಮನೆಯಿಂದ, ಹುಡುಗಿಯನ್ನು, and the genitive ಹುಡುಗಿ+ಅ=ಹುಡುಗಿಯ.
ಎಚ್ಚರ: ಹುಡುಗಿಗೆ, ಮನೆಗೆ ಎಂಬ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಧಿಯೇ ಇಲ್ಲ! ಇ, ಎ ಕಾರಾಂತ ಪದಗಳಿಗೆ ಚತುರ್ಥಿಯ ಪ್ರತ್ಯಯ “ಗೆ” — ಅದು ವ್ಯಂಜನದಿಂದ ಆರಂಭ. ಸ್ವರದ ಮುಂದೆ ಸ್ವರ ಬಂದಾಗ ಮಾತ್ರ ಆಗಮ; ಹುಡುಗಿ+ಅನ್ನು ಎಂಬಲ್ಲಿ ಆಗಮ, ಹುಡುಗಿ+ಗೆ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಸಂಧಿ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಇಲ್ಲ.
Careful: ಹುಡುಗಿಗೆ and ಮನೆಗೆ involve no sandhi at all. After ಇ/ಎ-final words the dative suffix is simply ಗೆ, which begins with a consonant — no vowels meet, so no āgama. Contrast ಹುಡುಗಿಯನ್ನು (vowel suffix, glide needed) with ಹುಡುಗಿಗೆ (consonant suffix, nothing happens).
ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ · Step by step
- ಮನೆ + ಅಲ್ಲಿ — ಎ ಸ್ವರದ ಮುಂದೆ ಅ ಸ್ವರ; ಲೋಪ ಮಾಡಿದರೆ ಅರ್ಥ ಕೆಡುತ್ತದೆ
- ಮನೆ + ಯ್ + ಅಲ್ಲಿ — ಎರಡು ಸ್ವರಗಳ ನಡುವೆ ಯಕಾರ ಆಗಮ
- ಮನೆಯಲ್ಲಿ — ಯ್ + ಅ = ಯ — ಆಗಮಸಂಧಿ
- ಹುಡುಗಿ + ಅ — ಷಷ್ಠೀ ವಿಭಕ್ತಿಯ ಪ್ರತ್ಯಯ ಅ; ಇ ಸ್ವರದ ಮುಂದೆ ಅ ಸ್ವರ
- ಹುಡುಗಿ + ಯ್ + ಅ — ಯಕಾರ ಆಗಮ
- ಹುಡುಗಿಯ — ಯ್ + ಅ = ಯ — ಆಗಮಸಂಧಿ