ಕರ್ಮಣಿ ಮತ್ತು ಭಾವ ಪ್ರಯೋಗಗಳು
Passive-like and dative-subject constructions

ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಆಗು-ರಚನೆಗಳು; ಗೊತ್ತು-ಬೇಕು-ಇಷ್ಟ ಮುಂತಾದ ಚತುರ್ಥೀ-ಕರ್ತೃ ಕ್ರಿಯೆಗಳು.

Impersonal ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, literary ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು, and dative-subject verbs.

ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ · You already know this

ನನಗೆ ಕನ್ನಡ ಗೊತ್ತು, ನನಗೆ ಕಾಫಿ ಬೇಕು ಎಂದು ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೀರಿ. ಗಮನಿಸಿ — ಇಲ್ಲಿ ಕರ್ತೃ ನಾನು ಅಲ್ಲ, ನನಗೆ! ಇಂಥ ರಚನೆಗಳೂ, ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಶೈಲಿಯೂ ಇಂದಿನ ವಿಷಯ.

You have said ನನಗೆ ಕನ್ನಡ ಗೊತ್ತು (I know Kannada) and ನನಗೆ ಕಾಫಿ ಬೇಕು (I want coffee) from the start. Look closely — the experiencer is in the dative (ನನಗೆ), not the nominative! These constructions, plus the newspaper style ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ (“it has been announced”), are today's topic.

ನಿಯಮಗಳು · The rules

ಭಾವರೂಪಕ್ಕೆ ಆಗು ಸೇರಿ ಕರ್ತೃವನ್ನು ಹೇಳದ ಪ್ರಯೋಗ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ — ಮಾಡಲು + ಆಗಿದೆ = ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಮಾಡಲಾಗುವುದು.

ನಿಯಮ 31

ಗ್ರಂಥಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಭಾವರೂಪಕ್ಕೆ ಪಡು ಸೇರಿ ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗ — ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಇದು ಸಂಸ್ಕೃತದ ದಾರಿ ಹಿಡಿದ ಶೈಲಿ, ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ವಿರಳ.

ನಿಯಮ 32

ಗೊತ್ತು, ಬೇಕು, ಇಷ್ಟ, ಸಿಗು, ಕಾಣು ಮುಂತಾದವುಗಳ ಅನುಭವಿಸುವವನು ಚತುರ್ಥೀ ವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ — ನನಗೆ ಗೊತ್ತು, ಅವಳಿಗೆ ಇಷ್ಟ.

ನಿಯಮ 33

ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಕಟಣೆ ನೋಡಿ: ಹೊಸ ಶಾಲೆಯನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗಿದೆ — ತೆರೆದವರು ಯಾರೆಂದು ಹೇಳದೆ ಕೆಲಸವನ್ನಷ್ಟೇ ಹೇಳುವ ಶೈಲಿ. ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ನಿಷೇಧಕ್ಕೆ ಆಗು: ನನ್ನಿಂದ ಈ ಕೆಲಸ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಚತುರ್ಥೀ-ಕರ್ತೃ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಪದ ವಸ್ತುವಿನ ಜೊತೆ ಹೊಂದುತ್ತದೆ: ನನಗೆ ಬೆಟ್ಟ ಕಾಣುತ್ತದೆ, ನನಗೆ ಹಣ ಸಿಕ್ಕಿತು.

Official Kannada says ಹೊಸ ಶಾಲೆಯನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗಿದೆ (a new school has been opened) — the doer goes unmentioned. For inability, ಆಗು with the instrumental: ನನ್ನಿಂದ ಈ ಕೆಲಸ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ (I can't manage this). In dative-subject sentences the verb agrees with the thing, not the experiencer: ನನಗೆ ಬೆಟ್ಟ ಕಾಣುತ್ತದೆ (I can see the hill), ನನಗೆ ಹಣ ಸಿಕ್ಕಿತು (I got the money).

ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ · Step by step

ಮಾಡಲು + ಆಗಿದೆ → ಮಾಡಲಾಗಿದೆ

ಮಾಡಲು + ಆಗಿದೆ — ಭಾವರೂಪ + ಆಗು ಧಾತುವಿನ ರೂಪ
ಮಾಡಲ್ + ಆಗಿದೆ — ಉಕಾರಕ್ಕೆ ಲೋಪಸಂಧಿ
ಮಾಡಲಾಗಿದೆ — ಸಿದ್ಧರೂಪ — ಕರ್ತೃವಿಲ್ಲದ ಪ್ರಯೋಗ

ಮಾಡಲು + ಪಟ್ಟಿತು → ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು (ಗ್ರಂಥಶೈಲಿ)

ಮಾಡಲ್ + ಪಡು — ಭಾವರೂಪ + ಪಡು ಧಾತು
ಮಾಡಲ್ + ಪಟ್ಟ್ + ಇತು — ಪಡು ಧಾತುವಿನ ವಿಶೇಷ ಭೂತಪ್ರಕೃತಿ ಪಟ್ಟ್
ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು — ಸಿದ್ಧರೂಪ — ಗ್ರಂಥಗಳ ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗ

ಅಭ್ಯಾಸ · Practice

ಪತ್ರಿಕಾ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಿರಿ: ಹೊಸ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ________. Newspaper style: the new bridge has been opened.

ನನಗೆ ಆ ವಿಷಯ ________. I know that matter — pick the verb.

ಅವಳಿಗೆ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಗೆಳತಿ ________. (ಸಿಗು, ಭೂತಕಾಲ) She ran into an old friend on the way.

ರಚನೆಯನ್ನು ಶೈಲಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿ. Match construction to register.

ವಾಕ್ಯ ರಚಿಸಿ — “I want a cup of coffee.” Arrange the words.