ಪರಿಭಾಷೆ ೧ — ಪ್ರಕೃತಿ, ಪ್ರತ್ಯಯ, ಧಾತು
Grammar metalanguage I: stems, suffixes, roots, case, gender, number

ಪ್ರಕೃತಿ, ಪ್ರತ್ಯಯ, ಧಾತು, ವಿಭಕ್ತಿ, ಲಿಂಗ, ವಚನ — ಆರು ಮೂಲ ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ಪದಗಳು.

Six core technical terms: prakruti, pratyaya, dhatu, vibhakti, linga, vachana.

ಓದಿ · Read

ವೈದ್ಯರ ಬಳಿ ಹೋದರೆ ನಾಡಿ, ಔಷಧ ಎಂಬ ಪದಗಳು ಕೇಳುತ್ತವೆ; ವ್ಯಾಕರಣದ ಮನೆಗೆ ಬಂದರೆ ಪ್ರಕೃತಿ, ಪ್ರತ್ಯಯ, ಧಾತು ಎಂಬ ಪದಗಳು. ಹೆದರಬೇಡಿ — ಇವು ನೀವು ಈಗಾಗಲೇ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಕೆಲಸಗಳ ಹೆಸರುಗಳಷ್ಟೇ. ಆರು ಪದ ಕಲಿತರೆ ವ್ಯಾಕರಣದ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯುತ್ತದೆ.

Visit a doctor and you hear words like pulse and medicine; enter grammar's house and you hear ಪ್ರಕೃತಿ, ಪ್ರತ್ಯಯ, ಧಾತು. Don't worry — these are just names for things you already do. Learn six words and grammar's door swings open.

ವಿವರಣೆ · Explanation

ಅರ್ಥವುಳ್ಳ ಮೂಲ ಪದವೇ ಪ್ರಕೃತಿ; ಅದಕ್ಕೆ ಸೇರಿ ಹೊಸ ಅರ್ಥ ಕೊಡುವ ಭಾಗವೇ ಪ್ರತ್ಯಯ.

ನಿಯಮ 1

ಮನೆಯಲ್ಲಿ = ಮನೆ (ಪ್ರಕೃತಿ) + ಅಲ್ಲಿ (ಪ್ರತ್ಯಯ).

The meaningful base word is the prakruti; the part joined to it that adds meaning is the pratyaya. ಮನೆಯಲ್ಲಿ = ಮನೆ (base) + ಅಲ್ಲಿ (suffix).

ಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲ ರೂಪವೇ ಧಾತು.

ನಿಯಮ 2

ಮಾಡು, ಹೋಗು, ಓದು, ಬರೆ — ಇವು ಧಾತುಗಳು; ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ, ಹೋದನು ಎಂಬವು ಅವುಗಳಿಂದಾದ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳು.

The root form of an action is the dhatu. ಮಾಡು, ಹೋಗು, ಓದು, ಬರೆ are roots; ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ, ಹೋದನು are verbs built from them.

ವಿಭಕ್ತಿ ಎಂದರೆ ನಾಮಪದಕ್ಕೆ ಸೇರುವ ಸಂಬಂಧಸೂಚಕ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳ ಸಾಲು. ನೀವು ಈಗಾಗಲೇ ಬಳಸುತ್ತೀರಿ: ಮರವು, ಮರವನ್ನು, ಮರದಿಂದ, ಮರಕ್ಕೆ, ಮರದ, ಮರದಲ್ಲಿ. ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಇವಕ್ಕೆ ಪ್ರಥಮಾ, ದ್ವಿತೀಯಾ ಎಂದು ಏಳು ಹೆಸರುಗಳಿವೆ — ಅವನ್ನು ಒಂಬತ್ತನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಲಿಯುತ್ತೇವೆ.

ವಿಭಕ್ತಿ (case) is the set of relationship-marking suffixes on nouns. You already use them: ಮರವು, ಮರವನ್ನು, ಮರದಿಂದ, ಮರಕ್ಕೆ, ಮರದ, ಮರದಲ್ಲಿ. The tradition names seven of them — ಪ್ರಥಮಾ, ದ್ವಿತೀಯಾ and so on — which we will master in Level 9.

ಲಿಂಗ ಎಂದರೆ ಪದದ ಜಾತಿ: ಪುಲ್ಲಿಂಗ, ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ, ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ. ಕನ್ನಡದ ಸೊಗಸು — ಲಿಂಗವನ್ನು ಅರ್ಥವೇ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ: ಗಂಡಸರು ಪುಲ್ಲಿಂಗ (ಅಣ್ಣ ಬಂದನು), ಹೆಂಗಸರು ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ (ಅಕ್ಕ ಬಂದಳು), ಉಳಿದದ್ದೆಲ್ಲ — ಪ್ರಾಣಿ, ವಸ್ತು, ಮರ — ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ (ನಾಯಿ ಬಂದಿತು). ವಚನ ಎಂದರೆ ಸಂಖ್ಯೆ: ಒಂದಾದರೆ ಏಕವಚನ (ಹುಡುಗ), ಹಲವಾದರೆ ಬಹುವಚನ (ಹುಡುಗರು, ಮನೆಗಳು).

ಲಿಂಗ is gender: masculine, feminine, neuter. Kannada's elegance — meaning decides gender: male humans are ಪುಲ್ಲಿಂಗ (ಅಣ್ಣ ಬಂದನು), female humans ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ (ಅಕ್ಕ ಬಂದಳು), and everything else — animals, things, trees — ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ (ನಾಯಿ ಬಂದಿತು). Sanskrit assigns gender by form; Kannada by sense. ವಚನ is number: ಏಕವಚನ for one (ಹುಡುಗ), ಬಹುವಚನ for many (ಹುಡುಗರು, ಮನೆಗಳು).

ಅಭ್ಯಾಸ · Practice

ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪದದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಯಾವುದು? In maneyalli, which part is the prakruti?

ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ಪದವನ್ನು ಅದರ ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಿ. Match the technical term with its meaning.

ಹೋದಳು ಎಂಬ ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಧಾತು ಯಾವುದು? What is the root of the verb hodalu (she went)?

ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ‘ನಾಯಿ’ ಯಾವ ಲಿಂಗ? In Kannada, what gender is naayi (dog)?

ಏಕವಚನವನ್ನು ಬಹುವಚನದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಿ. Match singular with plural.

ಬಳಸಿ ನೋಡಿ · Use it

ಈ ಮೂರು ಪದಗಳನ್ನು ಪ್ರಕೃತಿ + ಪ್ರತ್ಯಯ ಎಂದು ಬಿಡಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ: ಶಾಲೆಗೆ, ಊರಿಂದ, ಮಕ್ಕಳು. ಆಮೇಲೆ ಮೂರು ಕ್ರಿಯಾಪದ ಆರಿಸಿ ಅವುಗಳ ಧಾತು ಹುಡುಕಿ.

Split these into base + suffix: ಶಾಲೆಗೆ, ಊರಿಂದ, ಮಕ್ಕಳು. Then pick three verbs from your own speech and find their roots — e.g. ಓದುತ್ತೇನೆ comes from ಓದು.