ಪಾಠಕ್ರಮ → Level 11 · ಸಮಾಸ-ಕೃತ್-ತದ್ಧಿತ → ಪಾಠ 9
Level 11 · Lesson 9 ತದ್ಧಿತ — ನಾಮಪದದಿಂದ ಹೊಸ ಪದ
Taddhita suffixes: words from words
ನಾಮಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಗಾರ, ವಂತ, ಇಗ, ತನ ಮೊದಲಾದ ತದ್ಧಿತ ಪ್ರತ್ಯಯ ಸೇರಿ ಹೊಸ ನಾಮಗಳಾಗುವ ರೀತಿ.
New nouns from old nouns: ಕೆಲಸಗಾರ, ಬುದ್ಧಿವಂತ, ಕನ್ನಡಿಗ, ಜಾಣತನ.
ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ · You already know this
ಕಳೆದ ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಧಾತುವಿನಿಂದ ಪದ ಮಾಡಿದೆವು. ಆದರೆ “ಕೆಲಸಗಾರ”, “ಕನ್ನಡಿಗ”, “ಜಾಣತನ” — ಇವುಗಳ ಬುಡ ಧಾತುವಲ್ಲ, ನಾಮಪದ! ನಾಮಪದದಿಂದ ನಾಮಪದ ಮಾಡುವ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳೇ ತದ್ಧಿತ.
Last lesson we built nouns from verb roots. But ಕೆಲಸಗಾರ, ಕನ್ನಡಿಗ, ಜಾಣತನ start from nouns, not roots. Suffixes that grow a noun out of another noun are called taddhita.
ನಿಯಮಗಳು · The rules
ಗಾರ — ಮಾಡುವವನು/ಉಳ್ಳವನು: ಕೆಲಸಗಾರ, ಸಾಲಗಾರ, ಮೋಸಗಾರ, ಬರಹಗಾರ. ವಂತ — ಉಳ್ಳವನು: ಬುದ್ಧಿವಂತ, ಹಣವಂತ; ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿವಂತೆ.
ಗಾರ marks the doer or possessor: ಕೆಲಸಗಾರ (worker), ಸಾಲಗಾರ (debtor), ಮೋಸಗಾರ (cheat), ಬರಹಗಾರ (writer). ವಂತ marks possession: ಬುದ್ಧಿವಂತ (intelligent), ಹಣವಂತ (wealthy); the feminine is ವಂತೆ — ಬುದ್ಧಿವಂತೆ.
ಕನ್ನಡ + ಇಗ → ಕನ್ನಡಿಗ (ಕನ್ನಡದವನು); ಒಕ್ಕಲು + ಇಗ → ಒಕ್ಕಲಿಗ. ಜಾಣ + ತನ → ಜಾಣತನ; ಹಿರಿ + ತನ → ಹಿರಿತನ; ಒಳ್ಳೆಯ + ತನ → ಒಳ್ಳೆಯತನ. “ತನ” ಇಂಗ್ಲಿಷಿನ -ness ಇದ್ದ ಹಾಗೆ.
ಇಗ says ‘one belonging to’: ಕನ್ನಡ + ಇಗ → ಕನ್ನಡಿಗ (a Kannada person), ಒಕ್ಕಲು + ಇಗ → ಒಕ್ಕಲಿಗ (cultivator). ತನ builds abstract qualities, like English -ness: ಜಾಣತನ (cleverness), ಹಿರಿತನ (seniority), ಒಳ್ಳೆಯತನ (goodness).
ಉದಾಹರಣೆಗಳು · Examples
| ಪದ | Meaning | ಟಿಪ್ಪಣಿ · Note |
|---|---|---|
| ಕೆಲಸಗಾರ | worker | ಕೆಲಸ + ಗಾರ |
| ಸಾಲಗಾರ | debtor | ಸಾಲ + ಗಾರ |
| ಬುದ್ಧಿವಂತ / ಬುದ್ಧಿವಂತೆ | intelligent (m./f.) | ಬುದ್ಧಿ + ವಂತ/ವಂತೆ |
| ಕನ್ನಡಿಗ | Kannadiga | ಕನ್ನಡ + ಇಗ |
| ಒಕ್ಕಲಿಗ | farmer, cultivator | ಒಕ್ಕಲು + ಇಗ |
| ಜಾಣತನ | cleverness | ಜಾಣ + ತನ |
- ಕನ್ನಡ + ಇಗ — ನಾಮಪ್ರಕೃತಿ + ತದ್ಧಿತ ಪ್ರತ್ಯಯ
- ಕನ್ನಡ್ + ಇಗ — ಅಂತ್ಯಸ್ವರ ಲೋಪ
- ಕನ್ನಡಿಗ — ತದ್ಧಿತಾಂತನಾಮ ಸಿದ್ಧ