ಪಾಠಕ್ರಮLevel 11 · ಸಮಾಸ-ಕೃತ್-ತದ್ಧಿತ → ಪಾಠ 10

Level 11 · Lesson 10

ದ್ವಿರುಕ್ತಿ, ಜೋಡುನುಡಿ, ಅನುಕರಣಾವ್ಯಯ
Reduplication, echo pairs, and sound words

ಮನೆಮನೆ, ಸುತ್ತಮುತ್ತ, ಧಗಧಗ — ಪದಗಳನ್ನು ದ್ವಿಗುಣಗೊಳಿಸುವ ಮೂರು ಬಗೆಗಳು.

Three doubling patterns of Kannada: dviruktis, paired words, and onomatopoeia.

ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ · You already know this

“ಬೇಗಬೇಗ ಬಾ!”, “ಊರಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಗದ್ದೆ ಇದೆ”, “ಬೆಂಕಿ ಧಗಧಗ ಉರಿಯುತ್ತದೆ” — ಕನ್ನಡದ ಈ ದ್ವಿಗುಣ ಸೊಗಸನ್ನು ನೀವು ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಸದಾ ಬಳಸುತ್ತೀರಿ. ಇಂದು ಅದರ ಮೂರು ಬಗೆಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸೋಣ.

ಬೇಗಬೇಗ ಬಾ! (come quick-quick!), ಸುತ್ತಮುತ್ತ (all around), ಧಗಧಗ (blazing) — you use Kannada's doubling music every day. Today we name its three varieties.

ನಿಯಮಗಳು · The rules

ಒಂದೇ ಪದವು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಲು ಎರಡು ಬಾರಿ ಬರುವುದು ದ್ವಿರುಕ್ತಿ.
ನಿಯಮ 1

ಮನೆಮನೆ (ಪ್ರತಿ ಮನೆ), ಊರೂರು, ಬೇಗಬೇಗ, ಮೆಲ್ಲಮೆಲ್ಲ. ಅರ್ಥ: ಒತ್ತು, ವಿಸ್ತಾರ ಅಥವಾ “ಪ್ರತಿ” ಎಂಬ ಭಾವ — ಮನೆಮನೆಗೆ ಹೋದನು ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲ ಮನೆಗಳಿಗೂ ಹೋದನು.

ಮನೆಮನೆ (every house), ಊರೂರು (town after town), ಬೇಗಬೇಗ (very quickly), ಮೆಲ್ಲಮೆಲ್ಲ (ever so slowly). Doubling adds emphasis, spread, or a distributive ‘each/every’ sense.

ಅರ್ಥವಿರುವ ಪದದೊಡನೆ ಅದರ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಯಂಥ ಪದ ಸೇರುವುದು ಜೋಡುನುಡಿ.
ನಿಯಮ 2

ಸುತ್ತಮುತ್ತ, ಹಣ್ಣುಹಂಪಲು, ಸದ್ದುಗದ್ದಲ, ಕಸಕಡ್ಡಿ. ಎರಡನೆಯ ಪದ ಮೊದಲನೆಯದರ ಮಾರ್ದನಿ; ಜೊತೆ ಸೇರಿ “ಮತ್ತು ಅಂಥವು” ಎಂಬ ವಿಸ್ತಾರದ ಅರ್ಥ ಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಸುತ್ತಮುತ್ತ (roundabout), ಹಣ್ಣುಹಂಪಲು (fruits and such), ಸದ್ದುಗದ್ದಲ (noise and din), ಕಸಕಡ್ಡಿ (litter and twigs). The second word echoes the first, and the pair means ‘X and things like X’.

ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ಪದವೇ ಅನುಕರಣಾವ್ಯಯ; ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದ್ವಿರುಕ್ತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ನಿಯಮ 3

ಧಗಧಗ (ಬೆಂಕಿ), ಪಟಪಟ (ಹನಿ/ರೆಕ್ಕೆ), ಜುಳುಜುಳು (ನೀರು), ಗುಡುಗುಡು (ಗುಡುಗು). ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ “ಧಗಧಗನೆ ಉರಿಯಿತು”, “ಜುಳುಜುಳು ಎಂದು ಹರಿಯಿತು” ಎಂಬಂತೆ “ನೆ / ಎಂದು” ಸೇರಿಸಿ ಬಳಸುತ್ತೇವೆ.

ಧಗಧಗ (a blaze), ಪಟಪಟ (pattering), ಜುಳುಜುಳು (gurgling water), ಗುಡುಗುಡು (rumbling). In sentences they take ನೆ or ಎಂದು: ಧಗಧಗನೆ ಉರಿಯಿತು (it blazed), ಜುಳುಜುಳು ಎಂದು ಹರಿಯಿತು (it flowed gurgling).

ಉದಾಹರಣೆಗಳು · Examples

ಪದ Meaning ಟಿಪ್ಪಣಿ · Note
ಮನೆಮನೆ every house ದ್ವಿರುಕ್ತಿ
ಬೇಗಬೇಗ very quickly ದ್ವಿರುಕ್ತಿ
ಸುತ್ತಮುತ್ತ all around ಜೋಡುನುಡಿ
ಹಣ್ಣುಹಂಪಲು fruits and the like ಜೋಡುನುಡಿ
ಧಗಧಗ blazing (sound/sight of fire) ಅನುಕರಣಾವ್ಯಯ
ಪಟಪಟ patter-patter ಅನುಕರಣಾವ್ಯಯ

ಅಭ್ಯಾಸ · Practice

“ಮನೆಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಕರೆದನು” — ಇಲ್ಲಿ ಮನೆಮನೆ ಯಾವ ಬಗೆ? What is ಮನೆಮನೆ here?
ಜೋಡಿಸಿ — ಯಾವ ಬಗೆ? Match word to category.
ಬೆಂಕಿ ________ ಉರಿಯಿತು. (ಅನುಕರಣ + ನೆ) The fire blazed ________ (use the sound word with ನೆ).
ಜೋಡುನುಡಿಯ ಎರಡನೆಯ ಪದದ ಕೆಲಸವೇನು? What does the second member of a ಜೋಡುನುಡಿ do?
ವಾಕ್ಯ ರಚಿಸಿ. Arrange: The stream flowed gurgling.