ಛಂದಸ್ಸಿನ ಪರಿಚಯ
A first look at Kannada metres

ಗದ್ಯ ಎಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾತು; ಪದ್ಯ ಎಂದರೆ ಲಯಬದ್ಧ ಮಾತು. ಪದ್ಯದ ಲಯ-ನಿಯಮಗಳ ಶಾಸ್ತ್ರವೇ ಛಂದಸ್ಸು. ಇಂದು ಆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಯದೆ, ಕನ್ನಡದ ಮೂರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪದ್ಯರೂಪಗಳ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳೋಣ.

Prose is plain speech; verse is speech with rhythm, and the science of that rhythm is ಛಂದಸ್ಸು. We stay at the doorway today — meeting three famous Kannada verse forms, not the full theory of syllable-counting.

ಸರ್ವಜ್ಞನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತ್ರಿಪದಿ ಇದು — ತನ್ನ ಜ್ಞಾನದ ಮೂಲವನ್ನೇ ಹೇಳುವ ವಿನಯದ ಮಾತು.

Here is Sarvajña's most famous tripadi — a humble account of where his knowledge came from.

ಅರ್ಥ: ಸರ್ವಜ್ಞನು ಗರ್ವದಿಂದ ಆದವನೇ? ಎಲ್ಲರಿಂದ ಒಂದೊಂದು ನುಡಿಯನ್ನು ಕಲಿತು ವಿದ್ಯೆಯ ಪರ್ವತವೇ ಆದನು. ಮೂರು ಸಾಲು, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ “ಸರ್ವಜ್ಞ” ಎಂಬ ಅಂಕಿತ — ಇದು ತ್ರಿಪದಿಯ ಜಾಡು.

Meaning: did Sarvajña become ‘all-knowing’ through pride? No — learning one saying from everyone, he became a mountain of knowledge. Note the three lines and the signature ಸರ್ವಜ್ಞ at the close.

ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ “ಕರ್ಣಾಟ ಭಾರತ ಕಥಾಮಂಜರಿ” ಭಾಮಿನೀ ಷಟ್ಪದಿಯಲ್ಲಿದೆ — ಕನ್ನಡದ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳ ಮೆಚ್ಚಿನ ರೂಪ.

Kumāravyāsa's Mahābhārata retelling, the Karṇāṭa Bhārata Kathāmañjari, flows in Bhāminī ṣaṭpadi — the favourite vehicle of Kannada narrative epics.

ಹರಿಹರ ಕವಿಯ ರಗಳೆಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧ — ಶಿವಶರಣರ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹರಿಯುವ ಲಯದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಅಕ್ಷರ-ಮಾತ್ರೆಗಳ ಲೆಕ್ಕದ ವಿವರ ಮುಂದಿನ ಓದಿಗೆ ಇರಲಿ; ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ರೂಪಗಳ ಗುರುತು ಸಾಕು.

Harihara's raghaḷes — lives of the Śiva-śaraṇas — are the classic of this free-flowing form. The arithmetic of syllables and mātras can wait for advanced study; recognising the forms is today's goal.